Un petit jean

“Jantje!”. De Rotterdamse rapper U-Niq zit rustig op de bank, controller losjes in de hand, en laat zijn hoongelach triomfantelijk neerdalen over zijn stadgenoot Royston Drenthe, die alleen maar zuur voor zich uit kan kijken. Het is een scène uit de documentaire ‘Team Rotterdam’, te zien op het YouTube-kanaal van Top Notch (het platenlabel van U-Niq), waarin pijnlijk duidelijk wordt dat keihard verliezen met een spelletje voetbal op de computer misschien nog wel moeilijker te verkroppen is dan uitgefloten worden in een vol Bernabeú. Een jantje krijgen doet immers altijd pijn – ook al woon je in nog z’n grote Spaanse villa met indoorzwembad en aangrenzend privé-voetbalveldje.

Nu hoor ik het overgrote deel van de lezers denken: wat is in godsnaam een jantje? Een jantje behoort tot het vocabulaire van de fanatieke beoefenaars van het immens populaire voetbalcomputerspel Pro Evolution Soccer, door insiders kortweg ‘PES’ of ‘pro’ genoemd, dat inmiddels zoveel fans aan zich heeft gebonden dat het waarschijnlijk met gemak kan hangen met het ledenbestand van de KNVB. De echte pro’s onder de PES’ers delen waarschijnlijk geregeld een jantje uit: de tegenstander op een onoverbrugbare 3-0 achterstand zetten, waarna er niets anders op zit dan de wedstrijd te staken en een nieuw potje te beginnen. Pijnlijk. Zonder meer.

Jantjes leiden zonder meer tot scheldkanonnades en gesmijt met controllers, maar bovenal: slappe excuses. “Wat de fok doet die keeper? Hoezo komt-ie opeens uit?”, “Hoezo reageren m’n mannetjes niet, ouwe?”, “Ey volgens mij staan m’n knopjes verkeerd ofzo man..”. In het eerste geval heeft diegene dan gewoon stiekem toch op driehoekje of Y geramd, waardoor de keeper gewoon als een wilde z’n doel uitkwam en dus net zo snel uitgespeeld werd als de single player van Call Of Duty: Modern Warfare 2 (serieus, bijna vijftig euro vragen voor een spel en dan zo weinig levels?!). Dat mannetjes soms niet reageren kan bijna niet, of je moet een met bier overgoten en dus zwaar plakkerige controller te pakken hebben (sommige mensen zijn nou eenmaal te lui om die dingen schoon te maken, of nieuwe te kopen.. ja ik heb het tegen jou Frank). En ja, die knopjes kunnen soms verkeerd staan.. maar drie goals lang?! Come on, get a grip. Na één keer een bal voor te hebben gegeven in plaats van die bal met Mach 3000 in de kruising te hebben geslingerd, weet je het wel..

Wat ik me nou echter al tijden afvraag: waar komt de term jantje vandaan? Wie heeft dat bedacht? Een eerste logische gedachte is dat er ooit een begenadigd en begaafd PES’er met de naam Jan de digitale lakens uitdeelde op het virtuele voetbalveld. Wellicht was deze Jan wat klein van stuk dat ze het een jantje zijn gaan noemen? Of misschien was Jan nog wat jong en dekte ‘een jantje’ de lading beter? Een combinatie van beide? Ik heb geen idee, maar ik blijf m’n naam ondertussen maar gewoon eer aan doen. En nee, it wasn’t me.


De Team Rotterdam documentaire op YouTube:
(deel 1)
(deel 2)
(deel 3)